ABD’nin Ambargosu Çin’i Devleştirdi: Huawei’den Amerika’ya Şok Teşekkür!

Küresel teknoloji savaşlarında dengeleri kökten değiştirecek açıklamalar gelmeye devam ediyor. Hatırlayacağınız üzere ABD, Çinli teknoloji devlerine ve özellikle Huawei’ye yönelik yıllardır sert ihracat kısıtlamaları ve ambargolar uyguluyor. Ancak evdeki hesap çarşıya uymamış gibi görünüyor. Huawei'nin mevcut Dönemsel Yönetim Kurulu Başkanı Xu Zhijun, yaptığı son röportajda ABD’nin uyguladığı baskılar için Washington yönetimine teşekkür etti. Zhijun, bu kısıtlamaların Çin yarı iletken endüstrisine adeta "itici güç" olduğunu ve kendi teknolojilerini geliştirmelerini hızlandırdığını vurguladı.

Peki, Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın yıllar önce yaptığı o meşhur uyarı nihayet gerçek mi oldu? Gelin, teknoloji dünyasını sarsan bu gelişmenin perde arkasına ve yapay zeka pazarındaki yeni dengelere yakından bakalım.

"ABD Bizi Zorlamasaydı, Bu Noktaya Gelemezdik"

Huawei'nin çığır açan yeni LogicFolding çip mimarisini nasıl geliştirdiği yönündeki bir soru üzerine konuşan Xu Zhijun, samimi açıklamalarda bulundu. ABD'nin baskıları olmasaydı Çin'in kendi ayakları üzerinde duran bir çip ekosistemi kurmasının çok daha uzun süreceğini belirten Zhijun, şu ifadeleri kullandı:

"Eğer Birleşik Devletler ülkemizi, şirketlerimizi ve sektörümüzü bu alanda zorlamasaydı, böyle bir başarıya imza atamazdık. Ülkemizin yarı iletken endüstri zincirinin gerçekten büyümesini ve olgunlaşmasını sağladığı için ABD'ye minnettarız. Şu an yakalanan ivme son derece güçlü; herkes bu yerli dönüşümü tanıyor ve sonuna kadar destekliyor."

Huawei, bildiğiniz üzere 2019 yılında ilk Trump yönetimi tarafından Kuzey Amerika pazarından tamamen dışlanmış ve kara listeye alınmıştı. 2022'de ise Joe Biden yönetimi, yapay zeka GPU'larına (Grafik İşlem Birimi) yönelik ihracat kısıtlamalarını genişleterek Çinli firmaların Nvidia A100, H100 ve AMD Instinct MI250 gibi güçlü donanımlara erişmesini tamamen engellemişti.

Nvidia ve AMD İçin Milyarlarca Dolarlık Kayıp

Süreç içerisinde Nvidia ve AMD, Washington'ın katı kurallarına uymak adına Çin pazarına özel daha düşük performanslı çipler (H20, L20 vb.) üretse de kısıtlamaların ardı arkası kesilmedi. İkinci Trump döneminde gelen tam kapsamlı ihracat yasakları, Nvidia’ya 5.5 milyar dolarlık GPU stok zararına mal olurken, AMD’nin de 800 milyon dolarlık satıştan olmasına yol açtı.

Daha sonra ABD yönetimi, H200 gibi çiplerin ihracat lisansı alınması ve federal hükümete %25 oranında ek vergi ödenmesi şartıyla Çin'e satışına tekrar yeşil ışık yaksa da yarı iletken dünyasında köprünün altından çoktan sular akmıştı.

Çin Pazarı Yerli Üreticilere Kaldı

Pek çok Çinli teknoloji şirketi başlangıçta karaborsa ya da kaçakçılık yollarıyla Amerikan çiplerine ulaşmaya çalışsa da, ambargonun büyüklüğü sektörü tamamen yerli alternatiflere yönelmek zorunda bıraktı.

Çinli üreticilerin geliştirdiği yeni nesil yapay zeka işlemcileri, Nvidia veya AMD’nin amiral gemisi modelleri kadar yüksek enerji verimliliğine sahip olmasa da performans noktasında arayı hızla kapatmaya başladı. "Çip olsun da çamurdan olsun" mantığıyla yerli ürünlere yönelen talep, Çinli çip üreticilerinin kasasını doldurdu. Şirketler elde ettikleri bu devasa gelirleri doğrudan Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) faaliyetlerine yatırarak gelişim süreçlerini muazzam şekilde hızlandırdı.

Ayrıca Pekin yönetiminin teknolojik bağımsızlık vizyonu da bu süreci körükledi. Çin hükümeti, şirketlerin Nvidia'nın CUDA platformuna olan bağımlılığına rağmen, gümrük kapılarında H200 yapay zeka çiplerini ve hatta oyuncuları yakından ilgilendiren RTX 5090D V2 gibi amiral gemisi ekran kartlarını engellemeye başladı. Şirketlere net bir talimat verildi: Kendi işlemcilerimizi kullanacağız.

Jensen Huang Haklı Çıktı: Nvidia'nın Pazar Payı Sıfırlandı!

Nvidia CEO'su Jensen Huang, başından beri yapay zeka çiplerine uygulanan yasaklara karşı çıkıyordu. Huang, Amerikan teknolojisinin dünya genelinde serbestçe bulunmasının ABD'nin dijital nüfuzunu korumak için kritik olduğunu savunmuştu. Çin'in önünü kesmenin sadece oradaki yerli üreticileri kamçılayacağını ve Nvidia'ya devasa rakipler doğuracağını defalarca kez dile getirmişti.

Geldikten sonraki tablo ise Huang'ın ne kadar haklı olduğunu kanıtlıyor:

• Ambargo Öncesi: Nvidia, Çin yapay zeka çipi pazarının %95'ine tek başına hakimdi.

• Günümüz: Nvidia'nın Çin'deki pazar payı %0 seviyesine kadar geriledi.

Yasaklar ilk etapta Çin'in yapay zeka çalışmalarını birkaç yıl geciktirmiş olsa da, yerli firmaların bu boşluğu doldurmasıyla Çin, küresel yapay zeka yarışında ABD'li rakipleriyle kafa kafaya mücadele etmeye devam ediyor. Görünen o ki, Washington'ın Çin'i durdurmak için attığı adımlar, tam tersine Çin’in kendi teknoloji imparatorluğunu kurmasının önünü açtı.

Kaynak: Tom's Hardware

---