Netflix Davasında Büyük İddialar: Teksas Eyaleti "Bağımlılık Tasarımı" ve "Gözetleme" Gerekçesiyle Mahkemeye Taşıdı

Texas Başsavcısı Ken Paxton, Netflix'e karşı kapsamlı bir dava açtı. Dava; kullanıcı verilerinin gizlice toplanması, platformun bağımlılık yaratacak şekilde tasarlanması ve yıllarca verilen "reklamsız, takipsiz" vaatlerinin çiğnenmesi iddialarını kapsıyor. Peki bu dava streaming dünyasını nasıl etkileyecek?

Teksas, Netflix'i "Aldatıcı Ticari Uygulamalar" ile Suçladı

11 Mayıs 2025 tarihinde Collin County Teksas Bölge Mahkemesi'ne sunulan dava dilekçesine göre Cumhuriyetçi Başsavcı Ken Paxton, Netflix'in Teksas Aldatıcı Ticari Uygulamalar Yasası'nı ihlal ettiğini öne sürüyor.

Paxton'ın ofisinden yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

"Netflix, çocuklar da dahil olmak üzere Teksas sakinlerini gözetliyor; kullanıcıların bilgisi ve rızası olmaksızın verilerini topluyor."

Bu iddia tek başına bile ciddi hukuki sonuçlar doğurabilecek nitelikte. Ancak dava, bununla sınırlı değil.

"Otomatik Oynatma" Bağımlılık mı Yaratıyor?

Davada en dikkat çeken iddialardan biri, Netflix'in otomatik oynatma (autoplay) özelliğiyle kullanıcıları, özellikle çocukları, ekran başında tutmak için bilinçli bir tasarım uyguladığı yönünde.

Dilekçeye göre bu özellik, "kullanıcıları uzun süreler boyunca platformda tutmak amacıyla tasarlanmış kesintisiz bir içerik akışı" oluşturuyor.

Şunu belirtmek gerekir ki YouTube, Disney+, Hulu, Amazon Prime Video, Apple TV+ ve HBO Max gibi platformların tamamında benzer otomatik oynatma mekanizmaları mevcut. Ancak dava yalnızca Netflix'i hedef alıyor; bu durum da bazı çevrelerde seçici bir hukuki hamle olarak değerlendiriliyor.

Eski CEO'nun Sözleri Delil Olarak Sunuldu

Davanın belki de en güçlü kozunu, Netflix'in eski CEO'su Reed Hastings'in 2020 yılı başındaki bir yatırımcı toplantısında söyledikleri oluşturuyor.

Hastings o dönem şu ifadeyi kullanmıştı:

"Hiçbir şey toplamıyoruz. Gerçekten sadece üyelerimizi mutlu etmeye odaklanıyoruz ve reklamcılık etrafındaki tüm o tartışmalarla ilgimiz yok."

Ne var ki Netflix, 2022 yılı sonunda reklam destekli bir abonelik planı hayata geçirerek bu söylemden fiilen vazgeçti. Teksas Başsavcılığı bu çelişkiyi şu sözlerle özetliyor:

"Teksas sakinleri bu anlaşmaya güvendi. Netflix bu anlaşmayı bozdu — abonelerinin kaçmak için para ödediği aynı veri toplama sistemini bizzat inşa etti."

5 Petabayt Günlük Veri: Netflix'in "Gözetleme Makinesi"

Dava dilekçesindeki teknik detaylar oldukça çarpıcı. İddialara göre Netflix;

• Günde yaklaşık 5 petabayt kullanıcı davranış verisi topluyor

• Saniyede 10 milyonun üzerinde olay işliyor

• Bu veriyi 40.000'den fazla dahili "mikroservis" aracılığıyla analiz ediyor

Buna ek olarak Netflix'in, kullanıcı verilerini Experian ve Acxiom gibi ticari veri komisyoncularıyla paylaştığı; Google Display & Video 360 ve The Trade Desk gibi reklam teknolojisi devleriyle de ortaklık kurarak bu verileri platform dışında toplanan bilgilerle birleştirdiği ileri sürülüyor.

Dava Ne Talep Ediyor?

Teksas Başsavcılığı mahkemeden üç temel tedbiri talep ediyor:

1. Yasadışı veri toplama ve paylaşımının durdurulması

2. Çocuk profillerinde otomatik oynatmanın varsayılan olarak devre dışı bırakılması

3. Hukuki ihlaller karşılığında idari para cezaları ve diğer yaptırımlar

Netflix, dava açıldığı sırada herhangi bir açıklama yapmadı.

Streaming Savaşları Artık Mahkeme Koridorlarında mı?

Bu dava, streaming platformlarının kullanıcı verilerini nasıl işlediğine dair giderek büyüyen tartışmanın bir parçası. Özellikle çocukların dijital gizliliği ve bağımlılık tasarımı gibi konularda düzenleyici baskının her geçen gün arttığı bir dönemde açılan bu dava, yalnızca Netflix için değil, tüm büyük streaming servisleri için emsal niteliği taşıyabilir.

Teksas mahkemesinin bu davada vereceği karar, ABD genelinde benzer davaların önünü açabilir ve dijital platformların veri politikalarını kökten değiştirmelerini zorunlu kılabilir.

---