Devrimci Kız Utena, 29 Yıl Sonra Hak Ettiği Değeri Buluyor: Yaratıcısı Konuştu

1997 yapımı kült anime Devrimci Kız Utena (Revolutionary Girl Utena), yayınlanışının üzerinden 29 yıl geçmesine rağmen 2026 yılında beklenmedik bir şekilde yeniden gündemde. Serinin yaratıcısı Kunihiko Ikuhara, ScreenRant'a verdiği özel röportajda, döneminde tam olarak anlaşılamayan yapımın bugün neden çok daha geniş bir kitle tarafından sahiplenildiğini anlattı. Hem Sailor Moon hem de Neon Genesis Evangelion ile kıyaslanan dizi, queer temsiliyeti ve cesur anlatımıyla "sihirli kız" türünün sınırlarını zorlayan yapımlardan biri olarak hâlâ konuşulmaya devam ediyor.

Sihirli Kız Türünün Karanlık Yüzü

Anime denilince akla ilk gelen türlerden biri olan mahō shōjo (sihirli kız) janrı, Sailor Moon ve Card Captor Sakura gibi yapımlarla 1990'larda altın çağını yaşadı. Ancak bu türün sandığından çok daha karanlık ve cesur bir geçmişi var. Madoka Magica'nın 2011'de türü yeniden tanımlayan kasvetli yorumundan çok önce, birçok klasik sihirli kız yapımı zaten ağır temalarla flört ediyordu.

Üstelik dönemine göre şaşırtıcı derecede ilerici bir tutum sergileyen bu yapımlar, queer temsiliyet konusunda da öncü oldu. Sailor Moon, dönemin ana akım yapımlarına kıyasla çok daha erken bir tarihte eşcinsel bir çifti hikâyesine dahil etmişti. Bu bağlamda, Devrimci Kız Utena da hem görsel yönetimi hem de cinsiyet ve kimlik temalarına yaklaşımıyla türün en cüretkâr örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Devrimci Kız Utena Neyi Anlatıyor?

1997 yılında TV Tokyo'da yayınlanan ve 39 bölümden oluşan dizi, Ohtori Akademisi'ne yeni başlayan 14 yaşındaki Utena Tenjou'nun hikâyesini konu alıyor. Çocukluğunda bir prens tarafından kurtarılan Utena, "kurtarılmayı bekleyen prenses" olmak yerine bizzat o prens olmayı hayal eder. Bu amaç doğrultusunda, gizemli "Gül Gelin" lakaplı Anthy Himemiya'nın elini kazanmak için diğer öğrencilerle kılıç düellolarına girer.

Yaratıcısı Ikuhara'nın daha önce Sailor Moon'da yönetmenlik yapmış olması, Utena'nın neden hem o seriye hem de Evangelion'a benzediğini açıklıyor. Dizi, cinsiyet, cinsellik ve kimlik gibi meseleleri döneminin çok ötesinde bir derinlikle ele alan felsefi bir tona sahip.

Serinin asıl gücü ise avangart sanat yönetiminden geliyor. Canlı renk paleti, imkânsız mimari yapılar ve kâğıt bebek estetiği gibi farklı görsel teknikler kullanan yapım, karakterlerin psikolojik derinliğini izleyiciye bu görsel diliyle aktarıyor.

"Artık Onu Anlayacak Bir Çağdayız"

Dizinin Japonya'daki başarısı, 1999'da bir sinema filmiyle taçlandırılmıştı: Adolescence of Utena. Bu film, 2026 yılında ilk kez ABD sinemalarında yeniden gösterime girerek yeni bir nesille buluştu. Ancak Ikuhara, ScreenRant'a verdiği röportajda dizinin ilk yayınlandığı dönemde tam olarak anlaşılamadığını itiraf etti:

"O dönemde serinin getirdiği tazelik ve devrimci doğası gerektiği gibi anlaşılamamıştı. Ama zaman nihayet bizi yakaladı ve bu konulardaki anlayış derinleştiği için seri yeni hayranlar bulabiliyor."

Yönetmen, 2026'nın artık dizinin adındaki "devrimci" kelimesinin tam anlamıyla kavranabileceği bir dönem olduğunu vurguluyor. 1997'de yayınlandığında tartışmalı bulunan birçok an, bugün çağının ötesinde bir vizyon olarak değerlendiriliyor:

"Sanırım artık 'devrimci kız' teriminin nüansının, ilk yayınlandığı zamana göre çok daha iyi anlaşıldığı bir dönemdeyiz. Düşüncelerim ve hislerim hiç değişmedi; Utena ve Anthy hâlâ final sahnesinde sürüp gittikleri o dünyada yolculuk ediyorlar."

Bilmece Gibi Bir Anlatı: Utena'nın Mirası

Devrimci Kız Utena'nın yanlış anlaşılmasının tek sebebi konusu değildi. Dizi, metaforlarla yüklü görselleri ve içe dönük anlatımıyla izleyiciden aktif bir yorumlama çabası bekleyen, bilmece tarzı bir kurguya sahip. Bugün animede sıkça karşılaşılan bu yaklaşım, dizinin yayınlandığı dönemde oldukça nadirdi. Bu yönüyle Ikuhara'nın çalışması, Sailor Moon kadar Twin Peaks ile de ortak noktalara sahip.

Birkaç eksiğine rağmen Utena, izleyiciyi cesur temalar ve yorum bekleyen görsellerle karşı karşıya bırakan ileri görüşlü yapısıyla günümüzde de etkisini koruyor. Yayınlanışının üzerinden 29 yıl geçmiş olsa da, Devrimci Kız Utena'nın yerini dolduracak başka bir yapım hâlâ yok — ve tam da bu yüzden tüm zamanların en iddialı sihirli kız animesi olmayı sürdürüyor.

Dizi şu anda Crunchyroll üzerinden Türkiye dahil birçok ülkede izlenebiliyor.

Kaynak: ScreenRant

---