İnternetin Atası Emekli Oluyor: Dünyanın İlk Transatlantik Fiber Hattı TAT-8 Sökülüyor

Murat ŞEN - Teknoloji Editörü
3 gün önce
2 dakikada okunur

Günümüzde saniyeler içinde GB’larca veri indiriyor, kıtalar arası video konferanslar yapıyoruz. Ancak bu dijital konforun arkasında, okyanus tabanına serilmiş devasa bir mühendislik harikası yatıyor. Şimdi ise bir devrin sonuna gelindi. ABD, İngiltere ve Fransa’yı birbirine bağlayan dünyanın ilk transatlantik fiber optik sistemi TAT-8, onlarca yıllık hizmetin ardından okyanusun derinliklerinden çıkarılarak emekliye ayrılıyor.

Bakırdan Işığa Geçişin Öncüsü: TAT-8 Nedir?

1988 yılında devreye alınan TAT-8, telekomünikasyon dünyasında gerçek bir devrimdi. O döneme kadar kullanılan geleneksel bakır kabloların kapasite sınırlarına dayanması, mühendisleri yeni bir arayışa itmişti. AT&T önderliğinde geliştirilen bu sistem, bakır yerine tek modlu optik fiber kullanarak veri iletişimini ışık hızına yaklaştırdı.

Yaklaşık 6.000 kilometre uzunluğundaki bu hat, her birkaç on kilometrede bir yerleştirilen özel optoelektronik tekrarlayıcılar (repeaters) sayesinde sinyali güçlendirerek iletiyordu. Dönemi için inanılmaz kabul edilen 280 Mbit/s kapasite sunan TAT-8, bugün kullandığımız modern internet altyapısının temel taşlarını oluşturdu.

Okyanusun Derinliklerinden Geri Dönüşüme

Şu anda özel kablo kurtarma gemileriyle yürütülen operasyon, oldukça meşakkatli bir süreci kapsıyor. Grapnel adı verilen devasa çapa benzeri ekipmanlar, deniz tabanında sürüklenerek kabloyu yakalıyor ve güverteye çekiyor.

Peki, bu eski kablolar neden çıkarılıyor? Cevap, sürdürülebilirlik ve stratejik hammadde ihtiyacı.

Yüksek Saflıkta Bakır: Kablonun içindeki bakır iletkenler, modern tesislerde ayrıştırılarak endüstriyel tedarik zincirine geri kazandırılıyor.
Stratejik Önem: Önümüzdeki yıllarda beklenen küresel bakır arzı sıkışıklığı nedeniyle, bu geri kazanım operasyonları ekonomik olarak büyük değer taşıyor.
Çelik ve Polietilen: Kablonun dış korumasını sağlayan çelik zırh ve polietilen yalıtım malzemeleri de geri dönüştürülerek tekrar kullanıma sunuluyor.

Uydu İnterneti (Starlink) mi, Deniz Altı Kabloları mı?

Elon Musk’ın Starlink projesi ve diğer alçak yörünge (LEO) uydu sistemleri popülerlik kazansa da, küresel veri trafiğinin %95'inden fazlası hâlâ deniz altı kabloları üzerinden akıyor.

Fiber optik sistemler; daha düşük gecikme (latency), devasa veri kapasitesi ve uzun vadeli maliyet avantajı ile uyduların çok önünde yer alıyor. Uydular daha çok kırsal bölgeler, hareket halindeki araçlar veya fiberin ulaşamadığı noktalar için tamamlayıcı bir çözüm sunarken; kıtalar arası ana veri koridorları TAT-8 ile başlayan bu gelenekle fiber üzerinden gelişmeye devam edecek.

Kaynak: Techspot

Donanım ve dijital dünyadaki son yenilikler için Teknoloji Haberleri sayfamıza göz atın.