Otomobil Kazasında Ezilen RTX 5060 Ti, Tek Bir Bellek Çipi Onarımıyla Hayata Döndü

Çin’de yaşanan ciddi bir trafik kazası, yeni satın alınan GeForce RTX 5060 Ti ekran kartını kullanılamaz hâle gelmiş gibi gösterdi. Soğutucusu ve metal arka plakası neredeyse ortadan ikiye katlanan ekran kartı, kısa baskılı devre kartı tasarımı ve deneyimli bir teknisyenin müdahalesi sayesinde yeniden çalıştırıldı.

Kazanın ardından aracın kullanılamaz duruma geldiği, sürücünün ise olaydan yara almadan kurtulduğu aktarıldı. Araçta bulunan AX Gaming markalı RTX 5060 Ti’ın dış görünümü de ilk bakışta pek umut vermiyordu. Kartın soğutma bloğu, fan muhafazası ve arka plakası ciddi biçimde eğilmişti.

Buna rağmen ekran kartının en önemli bileşenlerini taşıyan PCB’nin beklenenden çok daha az hasar gördüğü anlaşıldı. Bunun temel nedeni, söz konusu modelde ekran kartının tamamından çok daha kısa bir PCB kullanılmasıydı. Fiziksel bükülmenin en yoğun olduğu bölge, devre kartının uç kısmına ancak sınırlı ölçüde ulaşmıştı.

Kısa PCB Tasarımı Büyük Hasarı Önledi

Onarım işlemini Çin’de ekran kartı tamirleriyle tanınan Brother Zhang adlı teknisyen gerçekleştirdi. İlk olarak tamamen zarar gören arka plaka ve soğutucu, PCB’den ayrıldı. Ardından kart üzerindeki güç hatları kısa devre ve olağan dışı direnç değerleri açısından kontrol edildi.

Yapılan ölçümlerde GPU çekirdeğinin veya bellek bileşenlerinin tamamen arızalandığını gösterecek önemli bir elektriksel problem bulunmadı. Bunun üzerine ekran kartı, soğutucusu olmadan kısa süreli bir açılış testine alındı ve sistem kartı başarıyla algıladı.

Bu sonuç, kazanın kartın temel elektronik bileşenlerini öldürmediğini gösterse de onarım henüz tamamlanmamıştı.

Geçici Soğutucu Kablo Bağlarıyla Hazırlandı

Orijinal soğutma sistemi ağır hasar aldığı için teknisyen alışılmadık bir çözüm geliştirdi. Eğilen alüminyum kanatlı soğutma bloğu mümkün olduğunca düzeltildi ve üzerine iki adet 120 mm fan yerleştirildi. Fanlar, plastik kablo bağları kullanılarak soğutucuya sabitlendi.

Oldukça geçici görünen bu düzenek, GPU’yu testler sırasında güvenli sıcaklıklarda tutmayı başardı. Ancak NVIDIA sürücüsü kurulmaya çalışıldığında sistem siyah ekrana düştü ve tamamen kilitlendi.

Bu davranış, ekran kartının görüntü verebildiğini fakat yük altında kararlı biçimde çalışamadığını ortaya koydu.

Sorunun Kaynağı GDDR7 Bellek Çipi Çıktı

Teknisyen kartı yeniden sökerek PCB’nin fiziksel baskıya maruz kalan bölümünü ayrıntılı şekilde inceledi. En fazla gerilime maruz kaldığı düşünülen, devre kartının kenarına en yakın GDDR7 bellek modülüne odaklanıldı.

Bellek testleri doğrudan bir hata göstermemesine rağmen ilgili çip PCB’den çıkarıldı. BGA bağlantıları temizlendikten sonra bellek modülü yeniden lehimlendi. Bu işlem, kazanın oluşturduğu mekanik kuvvet nedeniyle zayıflamış veya temasını kaybetmiş olabilecek lehim bağlantılarını yeniledi.

Yeniden montajdan sonra sürücü sorunsuz şekilde kuruldu. Ekran kartı sistem tarafından 8 GB Samsung bellekli GeForce RTX 5060 Ti olarak doğru biçimde algılandı. Kartın PCI Express bağlantısının da PCIe 5.0 x8 modunda çalıştığı doğrulandı.

RTX 5060 Ti modellerinde PCIe 5.0 bağlantısı fiziksel olarak daha geniş bir yuva üzerinden sağlanabilse de kartlar elektriksel olarak sekiz PCIe hattı kullanıyor. Üreticilerin RTX 5060 Ti ürün sayfalarında da PCI Express 5.0 x8 bağlantısı belirtiliyor.

FurMark Testinde Sıcaklık 64 Derecede Kaldı

Bellek çipinin yeniden lehimlenmesinin ardından PCB, olası lehim köprülerine karşı bir kez daha kontrol edildi. Herhangi bir kısa devre tespit edilmemesi üzerine ekran kartı performans ve kararlılık testlerine alındı.

FurMark yük testi sırasında GPU sıcaklığının yaklaşık 64°C seviyesinde sabitlendiği ve ekranda herhangi bir görsel bozulma oluşmadığı bildirildi. Ardından gerçekleştirilen uzun süreli 3DMark testinde ekran kartı yüzde 98,9 kararlılık puanı elde etti.

Kartın test sırasında belirlenen azami güç sınırının yaklaşık yüzde 92’sine ulaştığı, GPU çekirdek sıcaklığının ise yaklaşık 67°C seviyesinde kaldığı aktarıldı. Böylece geçici fan ve düzeltilmiş soğutma bloğundan oluşan sistemin bile kartı kontrol altında tutabildiği görüldü.

Kullanılamaz Görünen Ekran Kartı Tam Performansına Kavuştu

Orta sınıf ekran kartlarında kapsamlı BGA onarımları, işçilik maliyetleri nedeniyle her zaman ekonomik olmayabiliyor. Ancak bu olayda hasarın yalnızca tek bir bellek modülünün bağlantılarını etkilemesi, RTX 5060 Ti’ın nispeten küçük bir müdahaleyle kurtarılmasını sağladı.

Olay aynı zamanda ekran kartının dış boyutları ile gerçek PCB uzunluğunun her zaman aynı olmadığını da gösteriyor. Birçok özel tasarım modelde kartın önemli bir bölümü soğutma bloğu ve hava akışı için ayrılıyor. AX Gaming modelinin kısa PCB’si de kazadaki bükülme noktasının kritik elektronik bileşenlere tam olarak ulaşmasını önledi.

NVIDIA’nın Blackwell mimarisini kullanan RTX 5060 Ti; 8 GB ve 16 GB GDDR7 bellek seçenekleri, DLSS teknolojileri ve ışın izleme desteğiyle sunulan orta sınıf bir ekran kartı olarak konumlandırılıyor. NVIDIA’nın ürün ailesi sayfası da RTX 5060 Ti’ın Blackwell mimarisini kullandığını doğruluyor.

Soğutucusu ve arka plakası ağır hasar görmesine rağmen çalışmaya devam eden bu RTX 5060 Ti, doğru teşhis ve profesyonel BGA müdahalesi sayesinde tam kapasitesine yeniden kavuştu. Elbette benzer şekilde darbe almış elektronik ürünlerin uzman olmayan kişiler tarafından çalıştırılması veya onarılmaya çalışılması, kısa devre ve yangın riski nedeniyle güvenli değil.

Kaynak: Tom's Hardware

---